Gratis OV voor ouderen. Helaas, bijna verleden tijd!!

Rotterdam wil vaart maken. Dat staat tenminste in het nieuwe coalitieakkoord. En inderdaad: de nieuwe coalitie van PRO, VVD, D66, CDA en Volt heeft er flink de vaart in. Zo snel zelfs dat duizenden Rotterdamse ouderen straks hun gratis openbaar vervoer mogen inleveren.

De besparing? 3,3 miljoen euro per jaar. Dat klinkt als een hoop geld. Tot je beseft wat ervoor wordt ingeleverd: zelfstandigheid, sociale contacten, winkelbezoek, vrijwilligerswerk, familiebezoek en simpelweg de mogelijkheid om de deur uit te gaan. De Rotterdamse ombudsman waarschuwt niet voor niets dat mobiliteit voor veel mensen een voorwaarde is om mee te doen aan de samenleving.

Maar ach, denken die spreekwoordelijke "koekenbakkers" in de huidige coalitie waarschijnlijk. Die ouderen hebben toch alle tijd? Precies daar zit de humor van deze bezuiniging. Want wie weinig inkomen heeft, gaat straks rekenen: Ga ik vandaag naar mijn dochter in Ommoord, of bewaar ik mijn geld voor de boodschappen? Een kop koffie bij een oude vriend wordt ineens een financiële beslissing. En een bezoekje aan de markt krijgt bijna de status van een buitenlandse vakantie.

Deze coalitie wil voor de laagste inkomensgroep een deel van de pijn verzachten door het AOW-tegoed met €190 per jaar te verhogen. Dat klinkt aardig, maar €190 is ongeveer €3,65 per week. Afhankelijk hoeveel de ouderen per week en voor welke afstand men van het OV gebruik maakt, kunnen de echte kosten variëren tussen dik €600 en €1,200 op jaarbasis.  Hoe durft men dus met droge ogen dit als pleister op de wond aan te bieden. Ze moeten zich doodschamen. Voor dat schamele bedrag koop je geen onbeperkte mobiliteit. Zeker niet als je puur afhankelijk bent van bus, tram en metro.

En dan is er nog een groep waar nauwelijks over wordt gesproken: de ouderen die net boven de inkomensgrens zitten. Te rijk voor ondersteuning, maar bepaald niet rijk genoeg om vrolijk iedere OV-rekening te betalen. Die mogen straks dus vooral dankbaar zijn dat ze volgens de computer net even te veel verdienen.

De nieuwe realiteit is simpel. Wie minder gaat reizen, ziet minder mensen. Minder familie. Minder vrienden. Minder activiteiten. Minder vrijwilligerswerk. Minder winkels. En uiteindelijk misschien minder reden om überhaupt de deur uit te gaan. Dat heet met een mooi woord: sociaal isolement. En daar betalen we vervolgens als samenleving weer de rekening voor.

Ook de Rotterdamse middenstand zal de rekening krijgen. De ouderen die vroeger even met de metro of tram naar het winkelcentrum gingen, kopen nu misschien helemaal niets meer. Geen kop koffie, geen broodje, geen tijdschrift, geen cadeautje. Gratis OV was niet alleen een cadeautje aan ouderen; het was ook een manier om geld de stad in te laten rollen.

En dan hebben we het nog niet eens over mantelzorg. Over de oudere Rotterdammer die naar een partner, kind of kleinkind reist. Over vrijwilligers die zich inzetten in hun wijk. Over mensen die naar een ziekenhuis, huisarts of andere afspraak moeten.

Mobiliteit is geen luxeproduct zoals een elektrische step of een hippe koffiemachine. Mobiliteit is vrijheid. Ironisch genoeg wordt Rotterdam steeds meer geconfronteerd met het probleem dat mensen de auto moeten laten staan en het OV moeten gebruiken. We willen minder auto's, minder files en een leefbare stad. Maar tegelijkertijd zeggen we tegen ouderen: prima hoor, pak vooral het openbaar vervoer… maar vanaf nu wel even betalen.

De gemeenteraad heeft voorstellen om het gratis OV voor ouderen met een laag inkomen te behouden inmiddels verworpen. Tegelijkertijd is de wethouder gevraagd te laten berekenen wat volledig gratis OV voor de doelgroep van het AOW-tegoed zou kosten.

Misschien moeten we daarom eens ophouden met alleen naar de 3,3 miljoen euro besparing te kijken. Want wat kost eenzaamheid? Wat kost minder winkelomzet? Wat kost minder vrijwilligerswerk? Wat kost vereenzaming, afhankelijkheid en verlies van zelfstandigheid? 

En misschien de belangrijkste vraag: Wat kost het om mensen die Rotterdam groot hebben gemaakt, vervolgens te vertellen dat ze beter thuis kunnen blijven omdat een ritje met de metro te duur wordt? Maar daar denken die bestuurlijke prutsers aan de Coolsingel helaas niet aan. 

Rotterdam wil vaart maken. Prima. Maar laten we dan wel zorgen dat onze ouderen mee kunnen rijden.

Quote: Afschaffen van gratis OV voor ouderen, is afschaffen van vrijheid en mobiliteit !!